Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2011

01000001

Η κοινή γνώμη διαιρείται και πάλι: Από την μία πλευρά κάποιοι μιλούν για Χρηματοοικονομική κρίση που πρόκειται να ξεπεραστεί και που θα οδηγήσει σε μία σκληρότερη μορφή του υπάρχοντος οικονομικού συστήματος, κι απ’ την άλλη, ολοένα και περισσότεροι κάνουν λόγο για το σίγουρο Τέλος του Καπιταλισμού.

Είναι γεγονός ότι η πηγή της Κρίσης του σήμερα δεν είναι τόσο το Κεφάλαιο, αλλά η Αβεβαιότητα για το «τι μέλλει γενέσθαι» που γεννά αντιφατική νομοτελειακή φύση του άκρατου Καπιταλισμού. Ο Άνθρωπος αδυνατεί να ανταπεξέλθει σε μία απρόβλεπτη καθημερινότητα, κι αν αυτό μεταφερθεί στις σημερινές οικονομικές συνθήκες, τότε μεταφράζεται σε στάση πραγματικών επενδύσεων, κάτι που με τη σειρά του, θέτει την αφετηρία στον φαύλο κύκλο: Ο Καπιταλισμός καλπάζει μονάχα αν ικανοποιείται η αναγκαιότητα της συνεχούς μεταφοράς του κεφαλαίου. Σε περίοδο Κρίσης και Αβεβαιότητας, κανείς δεν επενδύει πραγματικά [χρήμα ως προϊόν] αφού αμφιβάλει εάν θα πάρει κάτι πίσω ως αντάλλαγμα. Η παράλυση αυτή όμως, ενισχύει ακόμη περισσότερο την Κρίση και την απουσία προβλεψιμότητας. Γι’ αυτό και σήμερα κάποιοι ποντάρουν σε πτωχεύσεις ολόκληρων χωρών [Εκμεταλλεύσιμη οικονομική Κρίση – πόσο γελοία αντιφατικό;], ενώ ταυτόχρονα, Κράτη και Ενώσεις Κρατών πασχίζουν να εμφυτεύσουν την ιδέα του «όλα πάνε καλά, αναπτυσσόμαστε» στον λαό που διπλοσκέφτεται το να αφήσει τα χρήματά του στις τράπεζες...

Εσωτερικές Αντιφάσεις
Όλα τα αναπτυσσόμενα και «ζωντανά» συστήματα τείνουν να πλησιάζουν αέναα το τέλος τους, πολλές φορές επιτείνοντας όσο γίνεται την ημερομηνία της λήξης τους. Αυτό που ρίχνει το σημερινό Οικονομικό Σύστημα στο λάκκο με τα προηγούμενα πεθαμένα συστήματα της Ανθρωπότητας, δεν είναι κάποιο ραγδαία αναπτυσσόμενο και παγκόσμιο κίνημα – αν και βοηθάει προς την «πολυπόθητη κατάρρευση» – αλλά το βάρος του ίδιου του Καπιταλισμού με όλες του τις «άλλογες» εσωτερικές αντιθέσεις. Η αρχή του τέλους γεννήθηκε όταν πρωτοαντιμετωπίστηκε το ίδιο το χρήμα ως προϊόν, κάτι που μετέφερε παράλληλα τον Καπιταλισμό απ’ την μαθηματική του βάση σε μία μεταφυσική διάσταση δανεισμού και τόκων, κεφαλαίων δηλαδή που δεν υπάρχουν πραγματικά. Η ανταλλακτική ικανότητα έγινε Χρέος κι η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε...

Έτσι λοιπόν, σήμερα φτάνουμε στο σημείο όπου η Κρίση οικουμενοποιείται όπως παγκοσμιοποιήθηκαν κι οι δομές του οικονομικού αυτού συστήματος κατά την προσπάθεια επιβίωσής του: Οι Ηνωμένες Πολιτείες οδεύουν, όπως φαίνεται, σε μεγαλύτερη οικονομική καταστροφή από αυτήν του 1929, η Ευρώπη αφήνει πίσω τις ιδέες περί Πολιτισμού και μοιάζει περισσότερο με τον "Βάρβαρο" που επιθυμούσε κάποτε να εκπολιτίσει, η μοίρα των αναπτυσσόμενων χωρών, όπως η Κίνα και η Ινδία, διαγράφεται αρνητικά όσο αδυνατεί η Δύση να τις [υπό-]στηρίξει.

Δομική ασυνέπεια
Οι δομές αρχίζουν να σαπίζουν. Τα άλλοτε «κοινωνικά» κράτη θέτουν οικιοθελώς τους εαυτούς τους ως σωτήρες του οικονομικού ερειπίου, ενώ στην αντίπερα όχθη, οι λαοί συνεχίζουν να μιμούνται τον Μάη του 68’, θεωρώντας είτε ότι έτσι μπορούν να μεταπείσουν τις κυβερνήσεις να αφήσουν το οικοδόμημα να γκρεμισθεί, είτε ότι έτσι θα πιέσουν προς την «πολυπόθητη» κατάρρευση.

Η πιθανή όψη του αντικαταστάτη
Ωστόσο, θεωρητικά, ο Μάης του 68’ ή η λαϊκή επανάσταση στην Ρωσία, δύο διαφορετικές και μεγάλες κινητοποιήσεις με τεράστιο πληθυσμό να τις σιγοντάρει, δεν κατάφεραν τίποτα το ουσιαστικό και το μόνιμο εκτός του ότι χάρισαν ένα παράδειγμα ανθρώπινου δυναμισμού. Κι αυτό γιατί οποιεσδήποτε δομές κι αν έχτισαν οι τότε επαναστάσεις, σήμερα τείνουν – αν δεν έχει ήδη συμβεί – να εξαφανιστούν... Ένα αξίωμα εδώ, μπορεί να έχει ως εξής: Όταν ο Καπιταλισμός έστεκε στα πόδια του, όσο μεγάλες κι αν ήταν οι επαναστάσεις, οι εξεγέρσεις κι οι αντιδράσεις από πληθυσμιακής άποψης, εκείνος παρέμενε αλώβητος απ’ τις εξωτερικές (ή εσωτερικές;) επιθέσεις. Αντιθέτως, σήμερα που το Οικονομικό αυτό Σύστημα καταρρέει, η κάθε προσωπική επιλογή διαθέτει μεγαλύτερο βάρος και δυναμική.

Με βάση τα παραπάνω, «μικρές» αλλαγές, «μικρές» αντιδράσεις, «μικρές» αντί-δομές, αντί-θεσμοί κ.α., μπορούν να αποβούν σωτήριες για την μερίδα του πληθυσμού που θα τις αναζητήσει, κάτι που δεν έκανε παλαιότερα, όταν ο Καπιταλισμός «είχε» να χαρίζει. Έτσι, οι λίγοι γίνονται δυνατότεροι, οι ευκαιρίες πολλαπλασιάζονται και τα πιόνια στην σκακιέρα ξεκινούν τις κινήσεις τους... Το θέμα είναι ότι παραμένει άγνωστος ακόμα ο προορισμός. Μπορεί εύκολα να γίνει αποδεκτό ότι το τέλος έρχεται, μα είναι αντιστρόφως ανάλογα δύσκολο να επινοήσει κανείς το νέο σύστημα – αντικαταστάτη. Τι έπεται λοιπόν; Ένα περισσότερο δημοκρατικό κι ελεύθερο – σχετικά – σύστημα, ή μήπως κάτι περισσότερο ρομποτικό και οριοθετημένο για την Ανθρωπότητα;

Ο προβληματικός Πολιτισμός
Η κυριότερη ακούσια συνθήκη περί Πολιτισμού ήταν το ότι αυτός αποτελούσε το μέτρο συσχετισμού, άρα και του ορισμού, της Βαρβαρότητας. Η – θεωρητικά – πολιτισμένη Δύση, όριζε τους «Βάρβαρους» της Ανατολής, κάτι που φαίνεται σήμερα να αντιστρέφεται μέρα με τη μέρα. Κίνα και Ινδία αναλαμβάνουν τα ινία του καταπιεστικού Καπιταλισμού, ενώ Ευρώπη κι Αμερική γεμίζουν με εξαγριωμένους πολίτες που «ζητούν τα ρέστα». Το χειρότερο είναι ότι ιστορικά, ο «εκπολιτισμός των βαρβάρων» αποτέλεσε τη συχνότερη αιτία γενοκτονιών (Αβορίγινες, Ινδιάνοι της Αμερικής, Μέγας Αλέξανδρος κ.λ.π). Εάν λοιπόν κάποτε η Αμερική λάνσαρε την επόμενο δεινό πρόσωπο του Παγκίσμιου πλέον Οικονομικού Συστήματος, τότε – αναρωτιέμαι – τί πρόκειται να πράξει η Ανατολή όταν το σύστημα αυτό αγγίξει το τέλος του;

Επίλογος
Οι εναλλακτικές λύσεις αρχίζουν ήδη να δημιουργούνται, μα οι άνθρωποι έζησαν τόσο βαθιά την δομική ασυνέπεια του Συστήματός τους, που θα δώσουν ακόμα και τη ζωή τους για να το προστατεύσουν. Η στιγμή που η Ανθρωπότητα θα κάνει την αυτοκριτική της πλησιάζει. Κάποιοι την κάνουν ήδη σε προσωπικό επίπεδο ως πολίτες του Κόσμου. Το αν είμαστε απόλυτα μολυσμένοι απ’ τον αιωνόβιο Καπιταλισμό και την Κοινωνία που αυτός δημιούργησε θα φανεί στο σύντομο μέλλον. Κανείς δεν είναι ο «πολιτισμένος», κανείς δεν είναι ο «βάρβαρος» όταν οι δυό τους ανακαλύψουν την εγγύτητα ανάμεσά τους. Ποιος αναρωτιέται πραγματικά για την καθημερινότητα στο επερχόμενο κραχ; Ποιος κατανοεί την βλακεία του και το άχρηστο της ζωής του μέσα στο σημερινό Σύστημα; Τι θα μείνει στο Τέλος; Τι θα δημιουργήσει – ταυτόχρονα – την βάση αυτής της [άγνωστης – νέας] Αρχής; Η αυτοκριτική πρέπει να ξεκινήσει για όλους, τώρα... Οι καιροί είναι άκρως ενδιαφέροντες για να πεθαίνει κανείς λίγο-λίγο στην μίζερη καθημερινότητα που λανσάρει η μολυσμένη Καπιταλιστική και Παγκόσμια Κοινωνία.

Η «κρίση», ως έννοια, περιέχει μια παροδικότητα στην σημασία της. Το «Περνάω κρίση», για πολλούς συνοδεύεται με την ελπίδα ότι κάποτε θα τελειώσει. Αυτή η Κρίση όμως δεν μοιάζει να οδηγεί στο ίδιο σύστημα... Δεν είναι ένα παροδικό οικονομικό μπέρδεμα, είναι Κρίση Ανθρώπινη και θα τελειώσει όταν ο καθένας κατανοήσει τον Τρόμο που δημιουργεί η προσπάθειά του να αποδεχθεί το πόσο άχρηστο ζώο ήταν για τόσους αιώνες, και το πόσο εγωιστικά χέστης είναι στην καθημερινότητά του. Πρέπει να αδειάσει κανείς, να αποδεχθεί την ζωώδη του φύση, για να την ξεπεράσει. Οι συνθήκες έχουν ωριμάσει και καμία παιδικότητα δε αξίζει πια στο κεφάλι του καθένα. Ο σκοπός έχει φτάσει να είναι Ανώτερος για να τον υποβιβάζουμε μέσα στα στενά, άχρηστα και εγωκεντρικά ψυχικά μας νοσήματα. Η ασθένεια είμαστε εμείς. Και αντίδοτο θα γίνουμε μονάχα όταν αυτό γίνει κατανητό.


5 ΣΧΟΛΙΑ ( comments ):

HappyHour είπε...

Λες «Είναι γεγονός ότι η πηγή της Κρίσης του σήμερα δεν είναι τόσο το Κεφάλαιο, αλλά η Αβεβαιότητα για το «τι μέλλει γενέσθαι»»
Αυτό από πού βγαίνει; Η αβεβαιότητα είναι τωρινή δεν μπορεί να ευθύνεται για την κρίση. Υπήρχε αβεβαιότητα προ κρίσης;
Επίσης λες ότι αυτό που ρίχνει τον καπιταλισμό είναι «το βάρος του ίδιου του Καπιταλισμού με όλες του τις «άλογες» εσωτερικές αντιθέσεις.» Ποιες είναι οι άλογες αυτές αντιθέσεις; Ο καπιταλισμός είναι ένα οικονομικό σύστημα που βασίζεται στην ιδιοκτησία του κεφαλαίου. Οι διάφορες «κρίσεις» του δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι τεχνητές και παράγονται από το ίδιο το κεφάλαιο (ή τους κεφαλαιοκράτες αν θες)που επιδιώκουν μεγαλύτερη διόγκωση. Υπάρχει η θεωρία ότι αυτή η διόγκωση κάποια στιγμή θα φτάσει στα όρια της και αυτό θα οδηγήσει στην κατάρρευση του καπιταλισμού, αλλά δεν είμαι και τόσο σίγουρη γι αυτό καθώς συνεχώς νέες αγορές αναπτύσσονται (βλ. Ινδία, Κίνα) αλλά και γιατί ο καπιταλισμός δεν είναι αυθύπαρκτο σύστημα είναι σύστημα εξουσίας του ενός στον άλλον. Συνεπώς όσο υπάρχουν άνθρωποι που τον δέχονται θα μπορεί να υπάρχει.
Επίσης δεν είναι το πρόβλημα ο καπιταλισμός ως καπιταλισμός μόνος του, ή αν θες ως οικονομικό σύστημα, το πρόβλημα κατά τη γνώμη μου είναι ότι ένα οικονομικό σύστημα έγινε μοντέλο διακυβέρνησης και με βάση αυτό παίρνουμε(λέμε τώρα) τις αποφάσεις μας.

Νίκος Π. είπε...

Περί Αβεβαιότητας: Από Ανθρώπινης πλευράς, θεωρώ ότι η Αβεβαιότητα που – ναι – προκύπτει από την Χρηματοοικονομική Κρίση, είναι υπεύθυνη για την συνέχιση της Κρίσης. Δηλαδή οικονομικά ο αβέβαιος δεν επενδύει (καλά κάνει, βολεύει κιόλας). Ανθρωπιστικά, ο αβέβαιος δρα απερίσκεπτα (με θετικές κι αρνητικές έννοιες – δεν έχει τι να σχεφτεί κι άλλες φορές δεν έχει κάτι να χάσει). Αυτό θέλω να πω μόνο.

Περί Καπιταλισμού: Έχω αλλάξει πολλές φορές γνώμη στο αν πρόκειται να πέσει ανεξάρτητα απ’ το αν έχει υποστηρικτές ή όχι ως ένα σύστημα. Μία πιθανή εσωτερική αντίθεση είναι αυτή του χρήματος με την σημερινή του μορφή (χρήμα όχι με ανταλλακτικές δυνατότητες και μόνο ως ένα αντικειμενικό μέσο μέτρησης όπως τα Newton για την άσκηση Φυσικής δύναμης, αλλά χρήμα ως προϊόν που επενδύεται για να αποφέρει περισσότερο χρήμα από εκεί που δεν υπάρχει – τόκος, δάνειο, πλαστικό χρήμα κ.α.). Είναι μαθηματικά μή λογικό. Πρακτικά το κάναμε εμείς λογικό. Αλλά δεν είναι, είναι μία εσωτερική αντίθεση η διόγκωση της οποίας αυξάνει δυσανάλογα το βάρος του Καπιταλισμού θέλωντας και μη. Σε πελαιότερο κείμενο είχα γράψει το αντίθετο: ότι δεν πέφτει, απλώς επιμερίζει τις κρίσεις του γεωγραφικά (μήπως όμως το κάνει μέχρι να μην έχει που να τις επιμερίσει;) http://patsnik.blogspot.com/2011/04/blog-post.html

Απ’ το κραχ του 29’ ειδικά κι έπειτα, τις Κρίσεις του Καπιταλισμού έτρεχε να τις καλύψει το Κράτος: Άλλοτε δημιουργώντας ένα κοινωνικό πρόσωπο (Ευρώπη μετά το κραχ), άλλοτε με ένα σκληρότερο (σήμερα). Τότε όμως έπεσε η Αμερική, ενώ ο Καπιταλισμός είχε μία χαρά υποστηρικτές σε άλλα μέρη της Γης. Τα οποία έπεσαν γιατί ήταν άμεσα συνδεδεμένα με την Αμερική και την οικονομία της. Σήμερα πέφτουν Ευρώπη κι Αμερική ενώ Ασία μες τις άκρες πάει «μία χαρά». Πάει έτσι έπειδή έχει αγοράστές ακόμα στην Δύση. Σε λίγο δε θα ‘χει ούτε αυτούς. Το σημερινό σύστημα, χωρίς Κρατικές αδιανόητες επεμβάσεις κ.α. , θα είχε πέσει προ πολλού, εμείς το παρατραβάμε... Και δεν νομίζω ότι θα υπάρχει άλλο περιθώριο τραβήγματος πολύ σύντομα, άρα λέω, θα πέσει απ’ το βάρος του.

Καλημέρα.

fidelio είπε...

Mesieur Nίκο Π.

Η κριση είναι μια εποχη τεράτων και αγγελων.

Με την εννοια πως οτιδήποτε τερατώδες αποδίδεται στο παρόν συστημα που πνέει τα λοίσθια (πάντα ήθελα να το γραψω αυτο σε σχόλιο και τώρα μου εδωσες την ευκαιρια) και το αγγελικο μελλον επαγγελλεται στο ονομα της αλλαγης που θα ερθει.

Ναι, η κριση ειναι κατι παροδικο, αλλα μονο αν μιλαμε για κριση εντος της ιδια καταστασης. Αν τωρα μιλανε για τελος του παλιου και αρχη του νεου (σχηματικά) τοτε δεν εχουμε απλως μια κριση που εντασσεται στη γραμμικη πορεια του Καπιταλισμου, αλλα μια αλλαγη τροπου. Το Νεο τι θα ειναι, ακομα δεν εχουμε αποφασισει.

"Το αν είμαστε απόλυτα μολυσμένοι απ’ τον αιωνόβιο Καπιταλισμό και την Κοινωνία που αυτός δημιούργησε θα φανεί στο σύντομο μέλλον."

Μολυσμενοι δεν ξερω αν ειμαστε, αλλα το σιγουρο ειναι οτι δεν ξεμπερδευει κανεις ευκολα με το παρελθον που μεσα του εζησε. ΚΑι σε καθε περιπτωση, ό,τι και αν αλλαξει απο δω και περα, προς όποια κατευθυνση, το παρελθον ΜΑΣ θα ειναι ο καπιταλισμος. Εδω δεν εχουμε ξεφυγει απο 2000 χρονια Χριστιανισμου.


"Οι συνθήκες έχουν ωριμάσει και καμία παιδικότητα δε αξίζει πια στο κεφάλι του καθένα. Ο σκοπός έχει φτάσει να είναι Ανώτερος για να τον υποβιβάζουμε μέσα στα στενά, άχρηστα και εγωκεντρικά ψυχικά μας νοσήματα. Η ασθένεια είμαστε εμείς. Και αντίδοτο θα γίνουμε μονάχα όταν αυτό γίνει κατανητό.
"

Αυτό είναι ενα μικρό μανιφέστο!

Νίκος Π. είπε...

Έχω αρχίσει να θεωρώ ότι η μετάβαση θα κρατήσει χρόνια εάν τελικά πάει προς τα ‘κει και δεν μας κυριεύσει η παιδικότητα των «αρμοδίων» και όσων έχουν συνηθίζει να ζουν υπό αυτούς.

Χρόνια, ζωή ολόκληρη, με μιας μορφής αντάρτικου σε πόλεις και χώρες που θα ξεκινήσουν την αυτή μετάβαση: Το Μεξικό, είναι περίπου 10-15 χρόνια σ’ αυτή τη κατάσταση. Με ΔΝΤ και τα σχετικά που συμβαίνουν τώρα κι εδώ. Έχουν ήδη αρκετές δομές κι άλλες τόσες έχει χτίσει το σύστημα εναντίον τους. Γίνονται όλο και καλύτεροι και η κυβέρνησή τους το παρατραβά όλο και περισσότερο. Ίσως να πρέπει να περιμένουν να φτάσουν κι οι διπλανές χώρες σε παρόμοια κατάσταση γιατί όταν είσαι κάτω απ’ τις Ηνωμένες Πολιτείες με αυτόν τον τρόπο, δεν καταφέρνεις και κάτι περισσότερο από το fair trade σε μικρομάγαζα ανά τον κόσμο... Όμως, σκέφτομαι, οι άνθρωποι που έχουν καταλάβει Γη στο Μεξικό και παλεύουν με τις κυβερνήσεις και τις εξωτερικές παρεμβολές, έχουν ήδη χτίσει ένα δικό τους σύστημα. Δεν δουλεύουν χωρίς να βλέπουν το άμεσο αποτέλεσμα του μόχθου τους όπως συμβαίνει σήμερα, εργάζονται για το κοινό καλό της κοινότητάς τους, μάχονται υπέρ του Λογικού – εν ολίγοις – και ο μοναδικός εχθρός είναι το σύστημα που συνεχίζει να προσπαθεί να τους καταστείλει, μάταια. Οπότε τι γίνεται όταν το σύστημα πεθάνει και παραμείνουν εκείνοι; Ίσως κάτι που σήμερα ονομάζουμε ουτοπία... Ίσως και μία ζωή χωρίς σκοπό γιατί ο σκοπός τους είναι προς το παρόν το να μάχονται έναντι του συστήματος. Δεν ξέρω. Και δεν νομίζω να ειναι το δεύτερο.

Αυτά για τώρα, φεύγω πάω στην πορεία, ημέρα δεύτερη, εύχομαι να υπάρχουν κι άλλες...

Μικρό μανιφέστο ε; Μ’ άρεσε αυτό!

fidelio είπε...

Θα τα πούμε στην πορεία λοιπόν..

Νοητα (μιας και θα ειμαι κι εγω εκεί, δηλαδή εδω).

Newer Posts Older Posts